China 2013

image001

Reisverslag China

(24 juli t/m 14 aug 2013)

Dag 01 – 24/7: Amsterdam – Hongkong

Dag 02 – 25/7: Hongkong – Beijing

Dag 03 – 26/7: Beijing – Emaillefabriek, Ming Graven, Grote Chinese Muur.

Dag 04 – 27/7: Beijing – Tempel vd Hemel, Plein van de Hemelse Vrede, Verboden Stad, Shoppingmall

Dag 05 – 28/7: Beijing – Zomerpaleis, Hutongwijk, Markt, Shoppingmall.

Dag 06 – 29/7: Treinreis Beijing-Datong (365 km)

Dag 07 – 30/7: Datong – Yungang Grotten, Hangend klooster Xuankongsi, Taiyuan.

Dag 08 – 31/7: Taiyuan – Jinci Tempel, Pingyao

Dag 09 – 01/8: Pingyao – Stadsmuren en straatjes, Oude rechtbank, 1e bank China Rishengchang, Massage, Theatervoorstelling

Dag 10 – 02/8: Pingyao – Lange busreis Pingyao-Xi’an

Dag 11 – 03/8: Xi’an – Terracottaleger, stadsmuur.

Dag 12 – 04/8: Xi’an – Wilde Ganzen Pagode, Drumtower, Nachttrein naar Nanjing

Dag 13 – 05/8: Nanjing – Brug over de Yangtze, Dynamische wijk Fuzimiao rond de Confuciustempel.

Dag 14 – 06/8: Nanjing – Oesterkwekerij, Busreis naar Suzhou, Lingering Garden,

Dag 15 – 07/8: Suzhou – Stadstour o.a. Yuyuan tuin, De Bund, Boottochtje, Nanjing Road, Jade Boeddha tempel, Shanghai

Dag 16 – 08/8: Shanghai vrije dag – HSL trein, Shanghai Financial Centre (de flessenopener), Nanjing Road, Theatershow ERA

Dag 17 – 09/8: Shanghai – Stadstour, Shoppen, Binnenlandse vlucht naar Guilin

Dag 18 – 10/8: Guilin – Boottocht over de rivier Li, Bamboevlot (raften)

Dag 19 – 11/8: Guilin – Guangzhou, authentieke stadje Daxu, Gaozu en Hanhuang tempels,    Rietstengelgrot, Nachttrein naar Guangzhou.

Dag 20 – 12/8: Guangzhou – Chen Family Temple, ferry Hongkong

Dag 21 – 13/8: Hongkong – Ochtend vrij, Stadstour o.a. Victoria’s Peak, Vliegveld

Dag 22 – 14/8: Hongkong – Amsterdam – Friesland

Inleiding:

Deze keer gaan we met een reisorganisatie op stap. Voornamelijk omdat er in China vrijwel geen Engels wordt gesproken. Alles zelf regelen wordt dan een hele klus die veel tijd en vermoedelijk ergernis in beslag gaat nemen. En die tijd hebben we niet, want we kunnen alleen in de bouwvak met vakantie. Als we vrienden van ons (Aart en Elly) inlichten dat we bij Kras hebben geboekt, krijgen we het volgende te lezen: “Dat is ook toevallig! Wij hebben dezelfde vakantie bij dezelfde organisatie op het oog. Wij zijn van plan in april te gaan. Maar als jullie het niet erg vinden, is het dan goed dat wij met jullie in juli meegaan?” Natuurlijk is dit geen probleem. Wij kennen Aart en Elly goed genoeg om te weten dat we samen in een groep kunnen reizen, elkaar vrij kunnen laten en niet constant op elkaars lip zullen zitten. En zo begon het reis avontuur dat ‘China’ heet.

Dag 1 – wo 24/7: Schiphol – Hongkong – Beijing

image002

Te laat naar bed, teveel gedaan om het huis schoon achter te laten. We hebben dit keer een oppas in huis. Een collega van Maaike bewaakt tot 14 augustus onze tempel.

Maar goed, vertrek dus. We moeten onze paspoorten met visa op Schiphol ophalen en volgens Kras is het nodig om 3 uur van te voren in te checken. Er kan dus voor die tijd van alles misgaan, dus vroeg uit de veren en slaap overhouden voor in het vliegtuig. We komen om 8.15 uur aan in Purmerend waar onze vrienden Aart en Elly al staan te wachten. De trein brengt ons weer op Schiphol en er gaat helemaal niets mis…… Tot onze verbazing krijgen we 2 stoelen naast elkaar aan het raam. Het is altijd prettig om niet direct naast mensen te zitten die je niet kent en te kunnen opstaan als je dat wilt, zonder je buren te moeten lastig vallen. En dat terwijl we verwacht hadden in het midden van de middelste rijden in het toestel te zitten. Volgens de vluchtinfo zitten we, als ik schrijf, ter hoogte van Helsinki en nog 7859 km te gaan. Peace of cake.

Hongkong halen we met gemak. Na bijna 12 uur zetten we na Marco Polo voet aan de grond. Het regent hier trouwens flink. I.v.m. de tijdszone is het al 6 uur verder in de tijd. Uiteraard weer security en in de transferruimte komen we tijdens het lopen een pinautomaat tegen met het logo van Union Pay, het logo van de ICBC de Chinese bank. Wij zijn nl de trotse bezitters van een betaal-/pinpas van deze bank. We hebben bij ICBC in Amsterdam een bankrekening geopend, omdat veel Nederlandse bankpassen (o.a. ING) het in China vaak niet doen. We hebben nog geen gelegenheid gehad de pas te testen dus dit is onze kans. Ik pin 1000 Chinese flappies en dat gaat perfect. Yes! Maaike pint hetzelfde bedrag alleen komt er wel een bonnetje, maar geen enkele flappie uit de machine. Potver.., gloeiende….., gloeiende…. , mooi geen flappies. De bijbehorende medewerker van het aangrenzende bankkantoortje verbaast zich niet over het gebeuren en weet gelijk dat hij zijn superieur moet bellen. Wij nog steeds vol van vertrouwen dat het daarmee opgelost zal zijn. Maar helaas……. na wat heen en weer geleuter kan hij niets doen. De superieur ook niet en wij ook niet. Belt u even met uw bank was het voorstel. Ja, dat lukt niet hè, want het is in Nederland midden in de nacht. We nemen namen, telefoonnummers mee, maken zelfs een foto van de automaat incl. medewerker en bellen het noodnummer van de bank. Aan de Engelstalige medewerker daarvan doen we het hele verslag en die belooft actie. Ook versturen we nog een mail in de hoop dat die aankomt.

We vertrekken naar Beijing wat nog 2 uur en 45 min. vliegen is. Daar treffen we een enorme aankomst hal met dikke rijen voor de douane. Erg traag, maar het schijnt al 100% verbeterd te zijn. Voor de koffers moeten we eerst 2 haltes met een trein.

Dag 2 – do 25/7: Beijing

We zijn de laatsten als we ons bij Hans Brand, reisleider van Kras melden. De groep bestaat uit 28 mensen. Er zijn een paar ouders met kinderen. In de bus krijgen we nog de gebruikelijke informatie en de do’s en don’ts. Hans is al een tijd reisleider. Hij weet dus waar de problemen kunnen zitten (althans daar gaan we vanuit). De rit door Beijing gaat langzaam omdat er vrij veel verkeer is. We staan niet echt stil, maar doorrijden is het ook niet. Het hotel is prima, de kamer netjes en de airco doet het gelukkig want buiten is het minimaal 38 gr. In de lobby van het hotel staan 2 ATM’s. Ze doen allebei gewoon wat ze moeten doen met ABN-, ING-, Rabo- en ICBC- pinpassen. Ook nog een aparte Bank of China ATM waar Maaike dit keer wel haar eerste Chinese flappies van krijgt. Yes!!! Het ligt gelukkig dus niet aan ICBC, maar aan de pinautomaat van Travelex in de transferhal van Hongkong.

Om 16.30 uur gaan we Hans voorzien van geld voor de entrees en de centrale fooienpot. Vervolgens met ons allen lopend naar een restaurant. Wij verwachten dat het wel chinees wordt vanavond. En dat wordt het. Met 8 man aan een ronde draaitafel. Maaike en Elly als enige vrouwen tussen 6 kerels. Maaike moet haar best doen om nog op tijd wat te bemachtigen, want met stokjes eten lukte nog niet goed (dat werd uiteindelijk de soeplepel). Er kwamen 8 schotels en dat was het. Op de terugweg even bij een supermarkt naar binnen. Zes halve liter flesjes cola voor 17 Yuan (ca. € 1,85) en dat zijn leuke prijsjes. Echter de koffie die we later in het hotel nemen is echter schreeuwend duur. En dan eindelijk heerlijk slapen in een goed bed.

Dag 3 – vr 26/7: Beijing – Emailleerfabriek, De Ming Graven, De Grote Muur

image003Bij het ontbijt is werkelijk alles verkrijgbaar. Van vers fruit, (geroosterd) brood, gebakken eitje, wok gerechten etc.

Vanmorgen gaan we als eerste een fabriek bezoeken waar ze cloisonne-emaille koperen voorwerpen maken. Het is een techniek waarbij koperen voorwerpen eerst met heel fijne koperen draadjes worden beplakt waardoor afgesloten vakjes ontstaan. Vervolgens worden de voorwerpen met een soort soldeerpoeder bestrooid. De vakjes worden opgevuld met een oplossing van water en emaillepoeder in allerlei kleuren. Dan 8 – 10 minuten gebakken en vervolgens weer geëmailleerd. Dan weer gebakken en dat zes keer. Daarna geslepen en gepolijst. Het resultaat is een kunstwerkje. Manshoge vazen en nog wel groter dan dat. Ze kosten in dat formaat wel meer dan € 100.000,–. Ze maken allerlei voorwerpen en uiteraard hebben ze een enorme winkel vol met kant-en-klaar spul waarvan ze graag afstand doen in ruil voor de nodige Yuan’s. Maar dat doen we maar niet. Als we buiten komen begint het te regenen.

Met de bus gaan we, nog steeds files tegenkomend, naar het dal van de keizers. Hier liggen keizers uit de 3e Ming Dynastieën begraven. De nieuwe keizer moet minimaal eenmaal per jaar het graf van zijn voorvader bezoeken. Er is een dal uitgekozen wat omringd is door bergen en aan 1 kant richting stad open is. Er moet water zijn bij de ingang voor de juiste dosis geluk en rijkdom. De bergen staan voor bescherming. De keizer moest eigenlijk 7 km door het dal te voet afleggen naar het 40 meter diepe graf van zijn voorouder. Maar dat is voor een keizer te veel lopen. Er is een oplossing gevonden door de weg halverwege op te gaan en dan hoefde hij nog maar 1 kilometer te lopen. Deze weg wordt geflankeerd door allerlei dierenbeelden waarvan er steeds een zittende en een staande gedaante is. De zittende rust tot 0:00 uur en daarna wordt door de staande de volgende 24 uurs bewaking overgenomen. De laatste beelden zijn mannenfiguren. Wij lopen in de regen en stappen voor het allerlaatste stuk in de bus die ons naar de tempel brengt waarachter de grafheuvel ligt. Hieronder is het graf wat 40 meter diep in de grond zit. Tja, een beetje keizer moet na zijn dood natuurlijk wel een veilig plekje hebben nietwaar?

Daarna rijden we richting De Grote Chinese Muur. We zitten hopeloos in de file maar dat is hier volstrekt normaal. Als we er uiteindelijk zijn, blijken we zeker niet de enige te zijn die op dit idee zijn gekomen. Het staat stikvol bussen en auto’s en het parkeerterrein van de Efteling op een zonnige zondag, is er een uitgestorven plekje bij. Maar we gaan eerst lunchen op kosten van ‘zit bij de reissom inbegrepen’ in een uiterst ongezellige vreetschuur. De smaak van het eten is echter redelijk. Als we weer buiten komen is het droog. De gids haalt kaartjes. Dan eindelijk ‘De Muur’ op en je kunt kiezen: links een stuk steil en rechtsaf een stuk minder steil. We laten ons kennen en kiezen gewoon voor minder steil. Dat blijkt achteraf steil genoeg. Onderweg worden we aangeklampt om met Chinezen op de foto te gaan, want dat vinden ze schitterend. Voornamelijk vinden ouders het belangrijk en spannend dat hun kind met zo’n grote lompe westerling met zijn lange puntneus op de foto gaat. Dan nog het V- teken met de vingers erbij en hun dag kan niet meer stuk. We lopen het stuk wat iedereen loopt en dat zijn 4 torens waarvan de klim naar de laatste toren, het steilst is. Het is eigenlijk wel een belevenis om op dit, toch wereldberoemde ‘monument’ te lopen. Het is hier wel helemaal gerestaureerd en ‘tourist-proof’ gemaakt maar toch is het een bijzonder stukje werelderfgoed. Bezweet weer terug en nu met iets minder file terug naar het hotel. Daar in razend tempo douchen, want we gaan Pekingeend eten. Iedereen gaat mee en het restaurant is afgeladen. Het eten is er in no-time en het smaakt uitstekend. Vooral alles eromheen is erg lekker. Terug in het hotel houden we deze dag voor gezien.

Dag 4 – za 27/7: Beijing – Tempel van de Hemel, Plein Hemelse Vrede, Verboden Stad, Shoppingmall

Het hotel Nikko New Century Beijing is een prima verblijfplaats. De kamer is ruim, alles werkt. Het bed is stevig, maar redelijk beslaapbaar en breed. Standaard is een 2 persoonskamer voorzien van 2 bedden van ruim 1.3 m. De lengte is voor ons ‘kleine’ mensen ruim toereikend.

We vertrekken naar de ‘Tempel van de Hemel’ en we benaderen hem net als de keizer destijds, vanuit het zuiden. De as van de gebouwen is N-Z met de achteruitgang op het noorden. De Chinezen zelf, kopen als ze dat willen, een toegang tot het eerste gedeelte. Daar zijn allerlei activiteiten zoals in groepsverband of solo, Tai Chi, een soort veerbalschoppen (zoals de bal in een van de Harry Potter films, maar dan zonder bezems Nimbus 2000) of er wordt gedanst. Alles kan als het maar voornamelijk sierlijk is. Vooral geen fanatisme om te scoren. Het gaat om de beweging en de ontspanning. Heel bijzonder.

Dan gaan we door de poort van ‘Het gevolg van de keizer’. Er zijn 3 poorten. De middelste voor de God van de Hemel, eentje voor de keizer zelf en zoals genoemd, de derde voor de overige mensen. We komen bij een ronde tempel (rond omdat de hemel rond wordt uitgebeeld en de aarde vierkant). Daarin een houten tablet met de naam van de god. Dat is alles. Zij maken geen godenbeelden of beeltenissen. De keizer is de zoon van de draak. Vandaar dat gedoe met draken. Rood is de kleur van geluk, geel van de keizer en groen van het volk. Blauw de kleur van de hemel. In de bijgebouwen aan weerszijden, allerlei tabletten met wierookpotten en de namen van alle andere goden zoals van de donder, het licht, de wolken, de regen etc. etc., een heel zooitje dus.

Vervolgens naar de volgende afdeling richting noorden. Dat is een cirkel bestaande uit 3 verdiepingen en elke verdieping is via negen treden bereikbaar omdat 9 het grootste hele getal is. We zullen 9 nog vaak tegenkomen als het de keizer betreft. Tien is dus samengesteld uit 1 en 0. Het getal 8 staat voor geluk en 9 als grootste getal. De stenen rondom de verhoogde middensteen zijn gelegd in het aantal van 9, 27 en 36, steeds een veelvoud van 9. De keizer kwam 2 maal per jaar naar de tempel. Op de kortste dag om te bidden voor goede oogst en op de langste om te danken voor de goede oogst. Dan komen we bij de grootste tempel en ook hier mag je niet in. Naar binnen kijken kan en mag wel en we zijn echt niet de enige die dat doen. Er valt weinig te zien. Het is wel mooi gemaakt en onderhouden. De oude tempel is ooit afgebrand en dit is dus een nieuwe. Dan verlaten we het terrein via een gang. Bereikbaar via een soort zijuitgang. In de gang (die eigenlijk alleen een dak en houten leuningen heeft), wordt van alles gedaan door de chinezen. Er wordt heel fanatiek gekaart (met Europese kaarten), vrouwen zitten poppetjes te breien, er wordt door mannen een soort damspel gespeeld of er wordt muziek gemaakt waarbij door iedereen uit volle borst wordt meegezongen. Heel bijzonder.

Met de bus rijden we vervolgens naar het ‘Plein van de Hemelse Vrede’. Ch’ien Men. Zo genoemd naar de poort van de hemel op het plein. Het plein is 800 meter bij 550 meter en dus immens groot. Erop zijn een gigantisch aantal mensen. Er kunnen een miljoen mensen op. In het midden het mausoleum van Mao wat net dicht gaat om 12 uur. We lopen over het plein, aangegaapt door de chinezen, die wederom maar wat graag met een van ons op de foto willen. Ze durven het vaak niet te vragen. Als ze merken dat je ook voor hen aandacht hebt dan komt vaak van het een ook het ander. Er staan een paar enorme tv schermen in 2 afscheidingsmuren verwerkt. Tegen het eind maken we een groepsfoto en een aantal van ons besteld er een. Hij zit verpakt in een compleet boekwerkje en is niet onaardig, maar wij maken onze eigen foto’s. Aan het eind van het plein is een restaurant waar we een goede lunch hebben.

Daarna lopen we door in dezelfde richting naar de ‘Verboden Stad’. Deze is nog veel groter dan het plein. Het is hier gigantisch druk maar toch loopt het wel en is het goed georganiseerd en onder controle. Steeds weer een volgende poort door en steeds weer een plein met een verhaal. We krijgen een bak regen over ons heen, raken elkaar even kwijt en uiteindelijk komen we toch steeds dichter bij het gebouw waar de keizer zijn toespreken en vergaderingen met de bestuurders hield. De gebouwen worden groter en mooier, de dieren op de hoeken van de daken talrijker en daarmee ook de belangrijkheid van het gebouw. Uiteindelijk komen we bij het gebouw met 9999 kamers waarbij alles wat ook maar enigszins als vertrek, ruimte of wat dan ook kan worden gerekend, wordt mee geteld. Ook hier weer het getal 9. Het is een heel geslenter, het is warm en erg vochtig. We zweten dus behoorlijk. Je bent binnen de kortste keren je groep kwijt en dus ook de weg. Een heel gedoe, maar het loopt goed af.

Als we later in de bus stappen, zijn we er ook allemaal nog. We rijden naar ‘Silk City’. Een gebouw vol met kleine winkeltjes. Zes verdiepingen vol. Elke verdieping zijn eigen soort artikel. De kelder heeft schoenen, de 1e elektronica, drank en van alles wat, de 2e heeft kleding, de 3e brillen, de 4e tapijten en cosmetica etc. Er is geen begane grond want dat kennen de Chinezen niet. Begane grond is etage 1. Het hotel waar we zitten heeft trouwens geen 13e verdieping!  Dit is in China een ongeluksgetal. Reden: Een en drie tel je op tot het grote ongeluksgetal vier. Uiting: Gebouwen slaan soms de 13e verdieping over. Vaak hebben gebouwen dus ook geen 4e verdieping. We sjouwen 2 uur rond. Er moet ontzettend worden gehandeld voor een definitieve prijs want ze vragen maar raak. Het openingsbod kan hier naar ca. 10 of 12% van hun eerste vraagprijs. Absurd. Maaike is zeer vastberaden en volhardend en scoort tegen leuke prijzen een ‘luchie’. En voor mij een dunne trui voor in het vliegtuig want bij Cathay Pacific is het stervenskoud aan boord. We hebben besloten om niet mee te doen met de Kung Fu-show waar de reisleiding een optie voor heeft en gaan met de bus terug naar het hotel.

Daar besluiten wij om nog een stuk pizza te gaan eten bij de Pizza Hut aan de overkant. Ook moeten we bagage nog verdelen want we zitten 2 dagen zonder koffer. Die wordt morgenochtend om 8:15 uur opgehaald en zien we die pas maandagavond weer terug in het volgende hotel. Vloeistoffen mogen niet meer in de koffer en moeten in de handbagage. We gaan maandag nl met de trein. De koffer reist apart en moet zover van tevoren op transport om gelijk met ons op de volgende bestemming te komen.

Dag 5 – zo 28 juli: Beijing – Zomerpaleis, Riksja, Hutongwijk, Markt, Shoppingmall

image004Onze koffer is vast onderweg naar de volgende plaats en wij gaan met eentje minder dan normaal (als gevolg van barbezoek) naar het paleis wat de keizer voor zijn moeder heeft laten bouwen om haar een lang leven te gunnen. Het ‘Zomerpaleis’ is ook een tijd de residentie geweest van de ‘Drakenlady’ toen zij over het rijk regeerde. Zij was een concubine die een zoon van de keizer had gekregen. Uit naam van die zoon heeft zij een tijdje haar stempel op de regering gedrukt. Zij had een Phoenix als symbool en die heeft zij aan de rechter zijde bij de ingang van het zomerpaleis laten plaatsen. Eigenlijk hoort daar het symbool van de keizer te staan. Het zomerpaleis bestaat uit meerdere gebouwen verspreid over een enorm gebied met een groot gegraven meer. Er staan heel veel bomen en het is er veel koeler dan het paleis in de 20 km verderop gelegen ‘Verboden Stad’. De keizer ging hier dus zomers altijd heen en liet zijn ambtenaren daar komen om de besprekingen te voeren. Het zomerpaleis is 2 keer verwoest tijdens de opiumoorlogen toen de chinezen geen opium wilden verhandelen met de Engelsen. De laatste herbouw stamt van begin 1900. Het is weer enorm druk (we hadden ook eigenlijk niet anders verwacht). Het eerste gebouw waar we bij stilstaan, is het gebouw waar de besprekingen plaats vonden. Hierin staat een spiegel met 250 vormen van het zelfde teken. Chinese karakters tekenen is een kunst op zich en men kan zijn ziel en zaligheid erin kwijt. Dan lopen we langs het meer tot het gebouw waar de ‘Drakenlady’ verbleef. Vervolgens door een 700 meter lange overkapping waarvan het plafond en de balken met kleine schilderijen zijn versierd. Uiteindelijk komen we dan bij de ‘Marmeren boot’ die wel in het water ligt maar niet drijft. Bovendien wordt deze gerestaureerd (in de steigers) en is hij volledig ingepakt. Dan een tocht terug naar de uitgang en in de bus. Het is mooi weer en dus behoorlijk heet. De temperatuur loopt op tot 40 graden. In principe was dit de KRAS therapie voor vandaag.

Hans en Michel de gids, hebben hun voorstel van gisteren gerealiseerd. We gaan met een riksja door de Hutong wijk. Deze wijk was helemaal verpauperd voor de Olympische spelen. Omdat er nergens in Beijing terrassen waren waar de spelers en toeschouwers een biertje konden pakken, hebben ze in razend tempo deze wijk opgeknapt. Tevens een meer en gracht schoongemaakt en uitgediept, straten opgeknapt en infrastructuur verbeterd. Het is nu een leuke wijk waar voornamelijk arbeiders in piepkleine huisjes met veel mensen, erg dicht op elkaar wonen. Het zijn nauwe straatjes en niet ieder huisje heeft een eigen toilet. Ergens in de straat is een algemeen toilet. Hier heeft Maaike, met 4 jongedames uit de groep, een avontuur beleefd wat ze veel beter zelf in een persoonlijk gesprek als ‘ervaringsdeskundige’ kan vertellen. Enfin, even terug naar de riksja’s. Er staan in de buurt van die wijk echt tientallen riksja’s te wachten. De gids regelt centraal het benodigde aantal. ‘The man in charge’ geeft een geheim teken en het hele zooitje komt in beweging en voordat je het weet vertrekken we in 14 riksja’s door de straatjes. Dat is op zich niet bijzonder. Ze rijden op elkaars ‘bumper’ (voor zover aanwezig).

Er wordt bij het meer gestopt, een uitleg gegeven over de bewoners en wat je aan hun voordeur kunt aflezen over hun status. Dan lopen we nog een stukje verder tot het straatje waar de familie woont, die bedacht heeft dat je voor een stel toeristen wel een typische lokale lunch kan klaarmaken. Dat doen ze in hun piepkleine huisje en wij kunnen daar met 30 man net in. De keuken meet krap aan 1,2 m2. Mevrouw Hutong maakt steeds een gerecht klaar, verdeeld dat over 4 schotels, en pa Hutong brengt dat naar de woonslaapkamer waar 3 tafels staan en naar een kamer aan de andere kant van de keuken. Dat is de 2e kamer en daar staat tafel 4. De ene kamer meet ca. 4 x 4 m2 en de ander slaapkamer 2 x 3 m2. Dan hebben ze een piepklein binnenpleintje van 6 m2 en dat alles is al 100 jaar in familie eigendom. Beide kookgekken zijn met pensioen en ze zijn ca. 64 jaar. Zo verdienen ze wat bij en krijgen ze nog eens wat aanloop. Het is allemaal keurig en zeer smakelijk verzorgd.

Na het eten lopen we een eind terug naar een hoofdweg waar de bus ons, onder luid protest van wachtend verkeer, weer oppikt. Hij brengt ons nu naar een overdekte markt waar voornamelijk groente, fruit, vlees en vis wordt verkocht. Het is netjes en ook bij de vis afdeling stinkt het nauwelijks. Er is ondanks de hitte geen vlieg te bekennen, en dat is eigenlijk heel verwonderlijk. Chinezen eten werkelijk alles. Misschien verklaart dat waar de vliegen zijn gebleven…? Nee vast niet!

Tot slot rijden we naar een gebouw waar, net als gisteren, allemaal kleine winkeltjes zijn maar met betere artikelen en minder opdringerige verkopers. We kopen een cardreader, een portemonnee, oorbellen en nog een drietal shirtdingen voor Maaike.

Terug naar het hotel. Met Aart en Elly halen we een frietje bij de KFC en met een vluchtig bezoekje aan een supermarkt komt er weer een goed eind aan deze dag.

Dag 6 – ma 29 juli: Beijing – Treinreis Beijing naar Datong (365 km)

We gaan naar Datong. Een treinreis van 365 km en daar gaan we maar liefst 6 uur over doen. We zijn daar vandaag dus mooi een tijdje mee zoet. We zijn benieuwd wat we onderweg buiten gaan zien. Bij het station in Beijing is het natuurlijk net als overal erg druk. De gids haalt nog iets op terwijl wij bepakt met handbagage voor het station wachten. Dan krijgen we de uitdrukkelijke instructie achter en naast elkaar te blijven (liefst de hand van de ander vasthouden) en er absoluut geen voordringende Chinezen tussen te laten. Je moet, net als bij een pretpark langs een huisje waarin waarschijnlijk de kaartverkoop zit. Een hek ervoor om de rijen te scheiden en dan lopen tot aan het loketje. Na aankoop, linksom of rechtsom voorbij het gebouwtje. We komen dan bij de ingang van het station met direct de röntgen-/securityscan. Iedereen dondert zijn tassen op de band en het is werkelijk godsonmogelijk dat iemand zo snel al die spullen kan controleren. En dat we een lading vloeistoffen, gels, crèmes, snoertjes etc. bij ons hebben interesseert niemand. Ook onze camera en buiktasjes houden we gewoon om. Niemand zegt wat. Kijk, dat geeft pas een veilig gevoel! We sjouwen het halve gebouw door, trap op, gang door, tunnel door, trap af en dan het hele perron af, want we zitten vrijwel helemaal vooraan in het eerst rijtuig.

Voor elk rijtuig staat bij de enige toegangsdeur per rijtuig, een conducteur/conductrice keurig in uniform in de houding met gezicht naar de aankomende reiziger. Aan de ene kant in het rijtuig zijn treinzitjes van 4 en aan de andere kant van het gangpad 6. Wij zitten in een 6 zitter. Het duurt nog een half uur voordat we vertrekken. Precies 10.55 uur komt er beweging in de trein. Het rijtuig zit stampvol. Wij hebben zitplaatsen, maar er zijn Chinezen die dat niet hebben en die staan in het gangpad of zitten daar op een inklapbaar bankje wat ze op het perron verkopen. In ons groepje van 6 zitten 2 Chinese meiden. Als eentje onderweg is vertrokken komt er een vrouw zitten. Met haar nemen we op een gegeven moment zinnetjes Chinees-Nederlands door wat tot flink wat hilariteit leidt. Onderweg in de trein duurt het een tijd voordat we de stad uit zijn. Dan is er een stuk berglandschap met tunnels en langzamerhand wordt het vlakker. Het blijft heuvelachtig maar er zijn ook grote stukken vlak land. We zien tegen het eind van de reis wat kleine kuddes schapen en een enkele koe. We stoppen ongeveer 3 keer en 17.15 uur zijn we in Datong. Het is droog en minder warm als in Beijing.

Datong is een mijnstad en dat kan je ruiken. Het hotel ligt schuin tegenover het station. We lopen erheen. Nadat we ons hebben opgefrist eten we met ons allen in het hotel. Wederom ronde tafels met div. heerlijke gerechten. De straat voor het hotel stelt 3x niks voor evenals de kamer. Die is heel klein en het bed lijkt hard. We kopen alleen even wat water en gaan dan naar de kamer. Voor we naar bed gaan eerst nog de koffer en handbagage reorganiseren, want daar hebben we morgenochtend geen tijd voor.

Dag 7 – di 30 juli: Datong – Yungang Grotten, Hangend klooster Xuankongsi, Taiyuan

image005Vandaag vroeg op. We gaan naar de grotten met de Boeddha’s, de indrukwekkende, 4e-eeuwse Yungang Grotten. We rijden Datong uit en dat is niet erg, want het is geen schoonheid van een stad. Het bed was niet hard, maar bikkelhard. Wat waren we gisteravond blij met onze meegebrachte ‘self inflating’ kampeermatjes die we tussen het laken en matras konden schuiven. Zo bleven onze ruggen nog enigszins gespaard.

Enfin de grotten. De entree is totaal vernieuwd door de burgemeester van Datong en volgens gidsen is het authentieke nu echt volledig verdwenen. De grotten zijn uitgehakt in een bergwand en daarin zijn enorme zittende Boeddhabeelden, omringd door heel veel kleinere. We bezoeken grot 5 met de grootste. Dan krijgen we de vrije hand om onze namen in de overige grotten op de muren te gaan krassen, maar dat doen we toch maar niet. Er zijn totaal 53 grotten in zeer uiteenlopende conditie en hierin bevinden zich meer dan 51.000 boeddhistische afbeeldingen. Een heel stel wordt er gerestaureerd. Ook hier is het weer druk. Aan het eind is een super modern gebouw in de functie van museum waar ze op een leuke manier wat gevonden brokstukken uit die grotten hebben tentoongesteld. De heen- en terugreis vanaf de entree naar de oorspronkelijke toegang van grot 5, gebeurt met elektrische karretjes met chauffeur en dat is erg prettig. Het is behoorlijk warm en een eind lopen.

We nemen de bus weer om naar de volgende bezienswaardigheid te gaan. Wanneer onze de magen beginnen te rammelen eten we onderweg een uitstekende maaltijd. Maaike is niet zo gecharmeerd van de gebakken karper die op de draaischijf voorbij komt, maar anderen vinden hem erg lekker.

De tocht gaat naar de locatie in de bergen met het hangende klooster is. Hans, de gids, had gisteren al gehoord dat het klooster zelf mogelijk niet toegankelijk is wegens de schade die ontstaan is door de vele regen van de laatste tijd hier. Wanneer we de entreekaartjes hebben, blijkt dat we er zelfs helemaal niet eens in de buurt kunnen/mogen komen. Alleen vanaf de overzijde, waar wij dus staan, kunnen we het zien hangen aan de rots. Bijzonder, maar oh zo zonde dat we er niet heen kunnen. Het klooster zelf mankeert niets en hangt mooi beschermd onder rotsen, tegen de berg te hangen. Echter het pad erheen is het grote probleem. Door de absurd vele regen die de laatste tijd is gevallen, zijn er aan de bovenzijde van de berg en rotswand stenen losgeraakt. Deze donderen af en toe, zonder waarschuwing, naar beneden precies op het pad waar wij als toerist willen lopen om het klooster te bereiken. Nu zijn daar een stel dappere Chinezen, een stalen constructie aan het maken, maar die is nog niet klaar….. Potver….., gloeiende….., gloeiende….., grrrrrrrrr… ‘Road Closed’ en terug in de bus.

Er is nog een paar honderd kilometer te rijden en daar gaat veel tijd in zitten omdat de bus niet zo hard rijdt. Er is een Snelheidslimiet en er hangen overal camera’s in dit land. Echt op de gekste plekken en meestal 3 tegelijk. Volgens mij zitten 200.000.000 Chinezen achter televisieschermen te kijken wat 1.000.000.000 Chinezen uitvreten. De chauffeur rijdt ook nog een stukje verkeerd en dat maakt het nog een half uur langer. Om half acht zijn we dan eindelijk in het Shanxi Huayuan hotel in Taiyuan. Het is al donker en Aart en ik maken nog een klein ommetje door de straat. Het lijkt een aardige stad. Alle steden hier zijn minimaal 4-5 keer groter dan Amsterdam. Beijing bijvoorbeeld heeft 23 miljoen zielen die iedere dag wel 3 maaltijden zouden lusten.

Op de hotel kamer hebben we een werkende computer waar we eigenlijk geen barst aan hebben want alle mailverkeer blijkt geblokkeerd. Hotmail is helemaal een probleem geworden. Wat we begrijpen is dat we vragen moeten beantwoorden (in het Chinees) en de antwoorden naar onze eigen provider in Nederland moeten sturen. Gloeiende….., gloeiende….., gloeiende….. om helemaal gek van te worden. Grrrrrrrrrrrrrrr….! Wi-Fi is er wel, maar onze iPad kan daar ook al geen chocolade van maken en verder dan wat hoofdpagina’s komt ook hij niet. Mail in welke vorm dan ook doet het niet. Ook niet beneden in de hal. Het enige wat we wel kunnen is foto’s overzetten op een stick. Normaal doen we dat dagelijks, maar tot nu toe was het nog steeds niet gelukt om een werkende computer te vinden in de hotels. Achteraf kunnen we zeggen dat we blij zijn dat we deze foto’s hebben kunnen overzetten, maar dat komt later in dit verhaal.

Dag 8 – wo 31 juli: Taiyuan – Jinci Tempel, Pingyao

Het ontbijt stelt helemaal niks voor. Twee zalen, eentje met Europees ontbijt en eentje met Chinees. Het is echt niets bijzonders: gebakken eitje en geroosterd brood. Je mag wisselen maar veel Chinees spul is niet direct de favoriet van menige Hollander.

Na een uurtje bereiken we het paleis van de ‘Holy Mother’ de Jinci tempeltuinen. Schitterend aangelegd gebied met poorten waarbinnen zich mooi aangelegde tuinen bevinden en een boom waarvan gezegd wordt dat deze 3500 jaar oud is. Een Cipres…. en bij deze boom vindt iedere 35 jaar een vernieuwing plaats van de wortels. Het zal wel. Het is een krakkemikkige boom aan alle kanten ondersteund. Verder zijn er op dit behoorlijk grote terrein allerlei gebouwen, gebouwd in de Ying Dynastiestijl, herkenbaar aan de omhoog gebogen dakpunten en de versiering op de daken met dierenfiguren. In een van die gebouwen, waar je uiteraard weer niet in mag, woonde de ‘Holy Mother’ omringd door hofhouding. Het mooist van deze tuin zijn de drie bronnen die het water produceren voor de rivier die op zijn beurt weer zorgde voor bevloeiing van het land en dus voedsel. Ook waren er vaak overstromingen en daarvoor zijn 4 figuren geplaatst op de hoeken van een tempeltje, maar ook zij konden niet voorkomen dat de overstromingen gewoon doorgingen. Eentje is zelfs weggespoeld en in de vorige eeuw vervangen door een nieuwe. De bronnen worden beschouwd als water wat zorgt voor eeuwige jeugd. Het wordt verzameld in flessen en het wordt op gezichten gesmeerd. Veel mensen komen ook stukken jonger met een mooi gladde huid weer in de bus terug. Het is een mooi en rustgevend gebied waar het tussen de bomen goed toeven is.

Wij hebben natuurlijk niet te veel tijd, want er moet weer gegeten worden. Dat doen we in een restaurant wat gedurende ons verblijf uiterst volloopt. Het eten komt erg gedoseerd en steeds als we denken: “Nou, dat was het blijkbaar.”, komt er weer een schaaltje met het een of ander. Al met al een beetje karig, maar dat komt waarschijnlijk door de vele gasten. De toiletten zijn, zoals bijna overal, niet berekend op gasten. Twee dames wc’s, eentje voor de heren en twee urinoirs. De dames gaan alleen als het echt niet anders kan.

We hoeven vandaag niet zover naar Pingyao. Bij aankomst moet de bus buiten de stadsmuur blijven. We gaan we met elektrische karretjes met chauffeur, met een rotgang door de straatjes naar het hotel. Het is eigenlijk meer een hostel dan hotel. Allemaal andere kamers. En wij treffen het met een hele ruime kamer. En…….een heerlijk stenen bed van 3,5 meter breed! Een dun matrasje en geen elektra. Er hangt wel een airco en dat is hard nodig want het is smoorheet. Gelukkig is er koud bier en dat gaat er goed in. Het stadje is fantastisch. Wat een gezelligheid in al die autovrije straatjes met allemaal winkeltjes en restaurantjes. We sjouwen door de straatjes, en kijken onze ogen uit. Als we ’s avonds weer terug komen is er gelukkig stroom en hebben we licht en wat het belangrijkst is: airco. Zelfs de douche doet het en mogelijk kunnen we zelfs slapen op het stenen bed. Wauwwww….

Dag 9 – do 1 aug: Pingyao – Stadstour, Op eigen gelegenheid door stadje

image006Ondanks een stenen bed en dunne matras hebben we redelijk geslapen (als je maar moe bent…). Het ontbijt is erg simpel, ei, geroosterd brood en er is jam, jam en nog eens jam in overvloed. Gelukkig hebben we als goede Hollanders kleine doosjes hagelslag en vruchtenhagel mee. Ha, ha… lach maar.

De stadstour begint met een bezoek aan het voormalige belastingkantoor annex rechtbank en gevangenis. Net als we een hele uitleg gehad hebben van de gids komen er allerlei verklede Chinezen. Het meubilair wordt op het balkon gezet, een rood kleed wordt uitgerold en iedereen moet buiten het balkon gaan staan. Er wordt een rechtszitting opgevoerd van iemand die een aanklacht heeft ingediend dat hij tijdens zijn bezoek aan de stad bestolen is door zijn gids. Een leuke voorstelling die ongeveer een kwartiertje duurt. Belasting werd hier vroeger door de boeren in natura betaald en er zijn voorraadkamers waar de betaalde belasting kon worden opgeslagen. Verder was hier dus de rechtspraak en zijn er ook talloze marteltuigen aanwezig om de opgelegde straf in daadkracht om te zetten. Het was echt te gruwelijk en beestachtig voor woorden hoe de ene mens de andere mens kon martelen. Maar goed dat was niet alleen bij de Chinezen, maar overal ter wereld waar mensen zijn. Gelukkig hebben beesten wat ‘humanere’ methodes om te doden. Enfin, als we dit allemaal hebben gezien, lopen we naar de stadsmuur die om de hele stad loopt en 6,4 km lang is. Het is leuk om zo over de stad aan de binnenzijde, en ook aan de buitenzijde te kijken. Op bepaalde plekken staan bronzen beelden die het allemaal wat levendiger maken. We lopen eigenlijk wel een tijd. Daarna gaan we het stadje zelf in naar het restaurant waar we gisteravond hebben gegeten. Het wordt koffie en warm appelgebak met ijs. Lekker, maar je moet echt geduld hebben voordat het er is.

Tot slot een bezoek aan de eerste bank van China die hier is opgericht: Si Cheng Shang. Veel later dan in Europa want daar is de eerste bank in Siena in Italië opgericht. De klanten werden met de grootste hoffelijkheid behandeld en konden zelfs blijven slapen. Daar waren kamers voor. De bank is nu een museum en in sommige kantoren hebben poppen de functie van de oude functionarissen overgenomen. Misschien zijn de poppen ook een idee voor de Nederlandse banken want dat scheelt behoorlijk in de bonussen. Waarschijnlijk zullen wij als klant van de bank het verschil nauwelijks merken t.o.v. de huidige situatie bij de banken.

We lunchen in het hotel, maar dat is niet zo’n bijster succes. Soortgelijk aan het ontbijt alleen dan in de vorm van een Chinese maaltijd: wat smakeloos. Na een opfrisbeurt op de kamer gaan Maaike en ik op zoek naar een voetmassage. We vinden er eentje voor 30 Yuan (€3,60), maar nadat we het ‘menu’ gelezen hebben besluiten we tot een ‘Thail full body massage’. We vermoeden dat het Thaise massage is. We mogen, nadat onze voeten schoon geweekt zijn in een teiltje water, naar boven. Hier staan massagetafels en kunnen we naast elkaar plaats nemen. Twee dames geven ons een behandeling, waarbij alle kleren gewoon aanblijven behalve de schoenen en de sokken. We worden gekneed, ‘gewokkeld’, gebogen, gedraaid, geschud, geklopt en beklommen. Tot onze verbazing is het prettig en zijn we beide na afloop ongeveer 15 cm langer dan we waren toen we binnen kwamen. Verder kunnen we nu met gestrekte benen met de neus de grond aantikken. Dat alles voor 108 yuan pp (€ 13,–) voor maar liefst 90 minuten non-stop. We zijn blij dat wij geen ‘scraping’massage hebben gedaan. Want een paar leden van de groep zagen er zo uit toen ze daar vandaan kwamen:

Na enige dagen:  Een ander na een paar dagen zo:

image007 image008 image009

Daarna is het opfristijd. Om 19.00 uur vertrekken we met zijn allen naar een soort opera-/ acrobatiek-/circusvoorstelling. Geweldig! Wanneer we het theater binnen komen is het al helemaal vol en zit iedereen aan grote tafels te eten. Het is tevens restaurant. Onze reisleiding heeft geregeld dat wij helemaal vooraan zitten. De show is grappig en het publiek wordt bij de show betrokken. Het duurt een uur en je verveelt je geen moment. Wanneer de spelers voor het laatste applaus het toneel opkomen, staan we allemaal op en klappen. Als we omkijken is de hele zaal leeg. Werkelijk!!! Zelfs bij de uitgangen is niemand meer. Het blijkt dat de Chinezen echter maar maximaal 10 sec. Klappen en dan maken dat ze uit de voeten komen. Ze hebben een ravage op de tafels achter gelaten. En wij….. wij staan alleen maar verbaasd te kijken dat al die Chinezen in een oogwenk zijn vertrokken. De show is een aanrader. We sjouwen nog wat door de stad en kopen nog wat pinda’s en andere dingen waar je absoluut niet zonder kunt in China. Bij het hotel pakken we nog een lekker koud biertje om daarna in een lekker koele kamer te gaan slapen op on stenen bed.

Dag 10 – vrij 2 aug: Pingyao – Lange busreis naar Xi’an (550 km)

Afgelopen nacht hebben we iets beter geslapen dan gisternacht. In de buffetkast bleek nog een dekbed te liggen wat we als extra matrasje hebben gebruikt, zodat we een iets zachtere ondergrond hadden.

Na het ontbijt (even over half negen) verlaten we met lede ogen Pingyao. Een leuke stad waar we ons best nog 1 of 2 dagen hadden kunnen vermaken. Pinyao wat buiten de stadsmuur eigenlijk wel veel groter is dan gedacht. Een vrij vlak landschap met landbouw is het eerste deel van de reis. Daarna bergen, een paar tunnels en wat kleinere ravijnen en dan wordt het landschap langzamerhand een soort Frankrijk, maar iets minder glooiend. Op de velden staat vrijwel overal maïs in allerlei gradaties van groei. Weilanden en koeien zijn niet aanwezig. Ik heb 1 heel kleine schaapskudde gezien. In de ochtend is het behoorlijk heiig en het zicht behoorlijk beperkt. Later op de dag wordt het zicht beter. Om 11.00 uur is er een half uur koffiepauze en om 14.00 uur stoppen we een uur voor een prima lunch voor 50 yuan (€ 6,00) p.p. incl. biertje, cola of wat dan ook. Daarvoor krijgen we gebakken rijst a la nasi, schaaltje met kip in een sausje en een schaaltje met groenten. Erg smakelijk. In de bus leren we nog tellen (zie tiplijst bij ‘Tellen in Chinees’) en Chinese uitspraak van Kevin, de gids, die eigenlijk helemaal geen Kevin heet. Hij neemt vandaag afscheid.

Onze eerste blik op Xi’an begint rond 17.00 uur met een enorm aantal flats. Acht miljoen mensen wonen hier. Onderweg realiseer ik me hoe prettig het is om weer eens in een land te zijn waar volop grote bedrijvigheid is. Er worden wel 50 wolkenkrabbers tegelijk in dit stadsdeel gebouwd. Overal wordt gewerkt en toch zijn de prijzen niet extreem hoog. Uitzondering is de woningmarkt, die ieder jaar gigantisch in prijs stijgt. Dit afgezet tegen het geneuzel in de kantlijn waarmee we in Nederland mee bezig zijn, dan is deze werkzame mierenhoop toch wel prettig. Dure auto’s zie je hier bij de vleet. De auto’s worden hier steeds goedkoper en de Audi’s A6 en A8 die je dagelijks ziet, zijn niet te tellen. Volkswagen is de top en ook Buick doet het goed. Maar alle merken zijn vertegenwoordigd.

Het hotel is groot en lekker koel. De kamer is ruim, weer bedden met een wat zachtere ondergrond dan het stenen bed met dunne matras van de afgelopen 2 nachten. Helaas blijkt Wi-Fi niet erg betrouwbaar. Wel volop verbinding, maar heel sporadisch echt contact op het www. Bovendien moeten we hiervoor naar de lobby en helaas niet op de kamer. Eten doen we in een restaurant en onze nieuwe gids heet Frank en is ruim 1.85 m. En voor zover wij kunnen zien heeft hij waarschijnlijk veel chinees krachtvoer gehad.

Dag 11 – za 3 aug: Xi’an – Terracottaleger, ’s Avonds facultatieve tocht door het centrum

image010

Bij een uitstekend ontbijt testen we of iedereen net zo lekker geslapen heeft als wij.

‘Highlight-day’ vandaag! We gaan namelijk naar het Terracottaleger. Voordat we naar dit leger gaan, gaan we naar een officieel erkende fabriek, waar de terracottabeelden worden nagemaakt van dezelfde klei als vroeger. Heel erg leuk om te zien. In de shop gaan we dealen. En weer dealen en dealen. En voor de zoveelste maal loopt Maaike weg, omdat de prijs niet genoeg zakt. De gids komt helpen, maar ook dat schiet niet op. De baas komt er bij, maar ook na zijn prijs loopt Maaike weer weg. Wat mij betreft is de prijs al goed, maar Maaike geeft geen duimbreed toe. Pffffff…. Iedereen wordt er moedeloos van. Uiteindelijk krijgt Maaike het na een hele show toch voor elkaar om 6 krijgers te regelen voor een prijs die ik niet had verwacht. Verder maken ze gepolitoerde tafels en kastjes in die fabriek maar daarvoor hebben we geen belangstelling.

Het leger van de keizer is ontdekt door 3 landarbeiders in 1974 die een bron wilde slaan om hun gewassen van water te voorzien. Toen ze modder/aarde omhoog haalden kwam er ineens een kop van een beeld omhoog. Een archeoloog erbij, het spul naar Beijing en naar Mao. Die zag er wel brood in, want het paste wel in zijn beeld als grote hervormer van China. Inmiddels was bekend geworden dat het moest afstammen van de keizer Qin (spreek uit tsjing) die ca. 200 voor Christus op 13 jarige leeftijd keizer was geworden. Hij was een zoon van een van de koningen van één van de (12?) kleine koninkrijken waaruit een deel van China bestond. Hij heeft ervoor gezorgd dat die koninkrijken verdwenen en alle landen een groot rijk werden. Het Chinese Rijk zoals dat nu nog bestaat. Hij heeft ook zijn naam aan het land gegeven zoals de Engelsen het noemden; Chin werd China. Deze keizer heeft ook De Grote Muur laten bouwen als verdediging tegen de invallen van o.a. de Moren. De keizer was veel op reis en op zoek naar een elixer voor het eeuwige leven. Waarschijnlijk is dat hem noodlottig geworden, want hij is heel plotseling op 49 jarige leeftijd overleden. Er zijn meerdere verhalen over het leger. Het kan zijn dat het al bestond en in zijn paleis geplaatst had tijdens zijn leven en het kan zijn dat ze pas gemaakt zijn nadat hij was gestorven. Beide verhalen zijn mooi. De Chinezen hebben heel veel oude literatuur en ook toen werd alles al nauwkeurig bijgehouden. Daar heeft men nu aardig profijt van om de feiten te achterhalen. De keizer zelf is begraven in een tombe in een heuvel die nu nog ca. 40 meter hoog is. Het leger stond een eindje verderop onder de grond in een soort tunnels. Die waren afgedekt met houten balken. Daar bovenop o.a. kleden en huiden. Dat alles weer bedekt met aarde. En op die aarde stonden dus die 3 boeren. Een van die boeren leeft nog en signeert in het souvenirwinkeltje, (met een omzet waar menig Nederlandse winkel jaloers op zal zijn), dagelijks het boek waarin het verhaal staat beschreven. Normaal mag je hem niet fotograferen, alleen als je het boek koopt. Hij krijgt een percentage van de opbrengst en is hij inmiddels schatrijk.

Toen het echte terracottaleger werd ontdekt waren de meeste beelden stuk. Het plafond was ingestort en ook was een gedeelte verwoest door plunderaars. Men is nog zeker jarenlang bezig om de beelden weer in elkaar te plakken. Ook waren ze heel kleurrijk beschilderd. Toen er echter zuurstof bij kwam, was de kleur in enkele minuten verdwenen. Heel bijzonder. Er zijn 3 hallen met de beelden. De volgorde van de hallen is heel verwarrend. Eén hal is immens groot en bevat de meeste beelden. Hierna lopen we om het complex heen en gaan in een vreetschuur eten. Daarna hebben we gelegenheid zelf rond te sjouwen. We pakken dan de hallen die we nog niet gehad hebben en het museum. Daar is het echter zo retedruk dat we een verder bezoek maar aan de informatie op het internet overlaten. Bij het theater (waar ook de nog levende boer zit) kopen we een ijsje en een T-shirt. Het is er echter stervensduur en we moeten echt met geld zwaaien willen we nog wat van de prijs afkrijgen. Buiten lopen overal kleine verkopers. De prijzen bij hun zijn ca. 1% van wat ze in de shops vragen. De kwaliteit is vermoedelijk ook wat minder maar wat wil je ook. Maaike vult haar assortiment kleine krijgertjes nog aan met een tweede en later nog met een paard. Alles is van steen. Onze koffer zal vermoedelijk niet meer van de grond komen. Teruglopend naar de bus zijn er nog talloze kleine winkeltjes en wordt deze vondst van duizenden terracotta mannen, die inmiddels op de werelderfgoedlijst staat, volledig uitgebuit. Het zal nog jaren duren voordat ze de rest wat onder de grond zit hebben uitgegraven en geopend. Dat alles is afhankelijk van de techniek om niets verloren te laten gaan als het in contact komt met de lucht/zuurstof. Veel dingen staan gewoon nog ongeopend te wachten tot het zover is.

’s Avonds is er een facultatieve tocht door de stad en die wordt voorafgegaan met een diner. Ik ga mee, Maaike wil liever een vrije avond en blijft in het hotel. Het diner is lekker en krijgt een speciaal tintje doordat er dumplings worden geserverd. Dit zijn kleine deegpakketjes waarin of groente, of vlees of de combinatie is verpakt. Het pakketje krijgt een speciaal vormpje (eendje of cadeautje) wordt gekookt en dan opgediend. Je doopt het in azijn-/soja-/sambalachtige saus en eet het dan op. Erg smakelijk.

Daarna vertrekken we naar het centrum van Xi’an en dat is prachtig. Heel groots met veel kleur, waterpartijen, fonteinen, beelden en zeer ruim opgezet. Super om dit alles bij avond te zien. Vervolgens bezoeken we een grote stadsvijver met bootjes en idyllische plekjes. In een muur bevindt zich een uitgebeelde anekdote over een echtpaar uit een grijs verleden. Daarna bezoeken we om klokslag 9 de grootste fontein en tevens waterorgel van Azië midden in de stad. Het heeft miljoenen gekost, maar elke avond komen er 20.000 mensen kijken hoe de fonteinen een geweldige show weggeven. Erg mooi om te zien. Kinderen dansen in de stralen die overal uitspuiten. Het duurt ruim een half uur.

Terug in het hotel moet er geslapen worden, want morgenavond gaan we met de nachttrein en weer moeten de koffers apart reizen zonder vloeistoffen erin. Een heel gekloot, temeer daar we de hele dag verder geen hotelkamer meer hebben en we wel lekker gaan lopen zweten. Het is tenslotte dagelijks ruim boven de 35 graden. Gelukkig hebben we een lading babylotiondoekjes bij ons voor een tussentijdse opfrisbeurt. Enfin, niet ideaal maar we zien wel.

Dag 12 – zo 4 aug: Xi’an – Wilde Ganzen Pagode, Drumtower, Nachttrein naar Nanjing (1210 km)

We gaan wat later weg dan normaal en daarom hebben we vanmorgen wat meer speling.

Het eerste bezoek is de ‘Wilde Ganzen Pagode’. Waarom die zo heet is een heel verhaal en dat is voor dit reisverslag niet echt van toegevoegde waarde. De pagode bestaat uit een toren van, ik denk wel 7 verdiepingen. Tegen een extra betaling is deze toegankelijk. Aart en ik maken de klim langs trappen en het is er smoorheet. Werkelijk niet te harden. De ventilatiegaten zijn dichtgemaakt met glas, waarschijnlijk om te voorkomen dat mensen naar beneden springen. Het uitzicht is leuk maar verblijf in de toren niet echt. Snel naar beneden. We lopen nog wat over het terrein en dan is de volgende stop een ‘ jade bewerkingsfabriek’. Ondanks het feit dat het zondag is, is het verkooppersoneel gewoon aanwezig. We krijgen uitleg over jade en de soorten die er zijn. Helaas voor de verkopers zijn Nederlanders niet echt geïnteresseerd in jade en wordt er niets verkocht. Wel hebben ze lekkere koffie en die verkoop gaat prima. Koffie en thee zijn erg duur in China en dat is niet leuk voor Hollanders.

Volgende stop is de lunch. Langzaam aan begint er al wat verzadiging op te treden m.b.t. het Chinese eten en als er dan ineens een schaal met friet verschijnt, is deze binnen 2 tellen leeg.

Na de lunch vertrekken we naar de moslimwijk van Xi’an. Hier is ook een grote ‘Drumtower’ die we eerst bezoeken. Ook hier weer kaartjes kopen (daar hebben we in elke stad gelukkig een gids voor). Alles wat je wilt bezoeken gaat met kaartjes. Op de eerste verdieping wordt een kwartiertje een ‘drumconcert’ gegeven en op de 2e is een soort tentoonstelling en souvenirwinkel. De tocht gaat verder via een soort ‘soek’ naar een moskee die in de verste verte niet op een moskee lijkt. Geen minaret, dat mag niet. Wel een mooie tuin erbij waar tijdens ons bezoek allemaal vlaggen staan vanwege de Ramadan. We lopen terug door de ‘soek’. Een straatje met allerlei kleine winkeltjes is natuurlijk top. Erg leuk en druk. We moeten ons daarna gaan voorbereiden op de treinreis door vlakbij het station nog even te eten met zijn allen. We hebben ontzettend lopen zweten vandaag en kunnen we ons op het toilet nog een heel klein beetje opfrissen.

Het laatste stukje naar het station lopen we en het is weer ontzettend dringen. Gevolg: stralen zweet. Gevoelstemperatuur (stond ergens vermeld) 42 graden. De gids brengt ons helemaal tot het rijtuig (nr. 13……. Wat belooft dat?!). Maar de coupés zijn helemaal top. We hebben 4 persoonsslaapcoupe ‘s met opgemaakte bedden en schone lakens. Het belangrijkste: het is airconditioned. We koelen langzaam af en de trein vertrekt precies op tijd. Van de reisleiding krijgen we een flesje wijn, bekertjes en een zakje chips. Heel attent. We kletsen wat en dan wordt het tijd de kooien te verdelen en in te nemen. Hans raad ons aan de deur op slot te houden, want de trein stopt ’s nachts en je weet het nooit. Morgen komen we na zo’n 1210 km om ca. 8.00 uur aan in Nanjing. Onze koffers reizen apart en komen tegen het middaguur aan. We lopen dus te sjouwen met onze handbagage, reisbenodigdheden en alles wat vloeistof is, want dat mag niet in de koffer. Gelukkig is de coupé ruim genoeg voor deze troep van 4 man.

Dag13 – ma 5 aug: Nanjing – Brug over de Yangtze, Voetmassage, Dynamische wijk Fuzimial rond Confuciustempel

image011

Iedereen is toch redelijk vroeg gaan slapen. De laatste geluiden op de gang zijn van ca. 22.45 uur. Wat er van het slapen terecht is gekomen…….. het bed is behoorlijk hard, want het is tenslotte een bank. Ik vind het matrasje te dun. De lengte is voor ons, met een gemiddelde lengte van 1.75, ruim voldoende, maar als je tegen de 2 meter bent kon het wel eens minder riant zijn. Ondanks het feit dat de trein behoorlijk comfortabel rijdt, lig je toch wat te schudden en dat is voor ons niet direct bevorderlijk om de slaap te vatten. We zijn allen een aantal keer wakker en de trein stopt af en toe wel een half uur. Om half 7 ben ik de eerste van ons vieren die op is. Ik tref Hans al in de gang die zijn nieuwe mobieltje zit te testen. Het toilet is nog in redelijke conditie en ook de wastafels (3) zijn nog zodanig dat je je tanden durft te poetsen. Elly maakt thee en een sultana stilt de eerste trek. Een half uur te laat steken we de Yangtze rivier over via een brug waarvan de bovenste helft voor autoverkeer is en de onderste voor de trein. De brug is een van de eerste huzarenstukjes van de Chinese ingenieurs van het communistische rijk. Later op de dag zullen we de brug bezoeken.

We rijden het station van Nanjing binnen, een stad met ruim 8 miljoen mensen (Nah…….Een flink dorp dus). Onze nieuwe gids heet Wu (Hoe? Nee, Woe!) en is een klein kereltje. Hij brengt ons naar een hotel in een winkelcentrum, waar het lijkt alsof ze ons niet hadden verwacht. Er is nog ontbijt mogelijk maar het brood is al snel op. Het personeel wordt naar de supermarkt gestuurd en komt gelukkig terug met verpakt brood. Alles is beter dan dat we nu al aan een warme Chinese maaltijd moeten gaan zitten. We wachten op het gereed maken van de kamers. Dan kunnen we eindelijk lekker douchen. Onze koffers komen pas rond de middag. Verschoning hebben we gelukkig in de handbagage (voor zover het nog schoon is).

Om 12.45 uur vertrekken we. Eerst lunch (alweer eten), dan brug bezoek, optioneel naar een Chinese massage (schijnen ze hier goed in te zijn) en dan naar de Confuciustempel midden in de stad. Dat schijnt een gezellig buurt te zijn dus kunnen we daar waarschijnlijk nog wat rond hangen na afloop.

Zoals hierboven gepland gaat het ook gebeuren. Van tevoren maken we nog even een rondje door het winkelcentrum op de begane grond onder het hotel. De Chinezen noemen de begane grond overigens de eerste verdieping. Wanneer we verzamelen voor het vertrek is er vervolgens een heel gesodemieter rond de paspoorten. Ineens moeten onze paspoorten stuk voor stuk worden gescand. We krijgen ze dan aan het eind van de dag pas terug krijgen. Aangezien de hele groep dat niet accepteert en direct het paspoort terug wil, zit er voor Hans niets anders op dan dat te regelen. We gaan niet zonder pas weg.

De brug over de Yangtze is een soort nationale trots en ook onze Lubbers (toen minister president) is hier ook eens in een grijs verleden geweest. De rivier de Yangtze is op veel plaatsen 1,5 km breed. Er is veel scheepvaart en de rivier is op veel plekken wel 70 meter diep. De brug is echter niet hoog genoeg voor moderne zeeschepen. ( Jammer).

Midden in de stad gaan we naar een groot massagegebouw waar de helft van de groep nek-, rug- en voornamelijk voetmassage krijgt (optioneel) Vooral de voetmassage is perfect. De andere helft van de groep gaat een stuk verder in de stad naar de herbouwde Confuciustempel. Na de massage gaan wij er met herboren voeten ook heen. Een leuk gebied met ontzettend veel winkeltjes met redelijke prijzen, maar waar natuurlijk ook nog over onderhandeld moet/kan worden. Chinese maat XL is beduidend kleiner dan onze XL en ook veel kleding is in herenmaat overhemd ook niet verkrijgbaar groter dan maat 40. We sjouwen op eigen gelegenheid tot in de avond rond. Wanneer we zullen vertrekken zijn er niet veel taxi’s vrij. We vinden er eentje, maar de meter doet het niet. De chauffeur begint te rijden, maar we zijn het er niet mee eens dat de meter niet aanstaat. En de prijs die hij ons voorstelt staat ons niet aan. We hebben van Hans gehoord hoe duur dit ritje mag zijn. We stappen na een behoorlijke woordenwisseling (ineens verstaat de man geen Engels meer) uit midden op een kleine rotonde. We wachten nog een tijd, maar de spoeling is dun. Zeer dun! We laten velen het kaartje van het hotel lezen, maar geen taxi die ons daar naar toe kan brengen. Na een hoop gedoe kunnen we dan eindelijk een taxi terug nemen. We worden genaaid voor 20 Yuan (€ 2,50), maar dat is dan maar zo. Als we maar bij het hotel komen. De chauffeur zit helemaal afgeschermd in de taxi d.m.v. een plastic scherm. De rit zelf gaat op een manier dat je denkt: Is de taxichauffeur met een zelfmoordpoging bezig? Komen we überhaupt nog wel ooit in het hotel waar we moeten zijn? Na deze woeste rit arriveren we, na 40 minuten, toch bij het hotel. D.w.z. we worden ergens afgezet. Maar eenmaal buiten de taxi kunnen we de ingang van het hotel niet vinden. Het blijkt dat we ergens aan de achterkant van het hotel zijn afgezet en nog een stukje moeten omlopen. Gelukkig komt het toch goed en kunnen we eindelijk in bed te kruipen. De kamer zelf is leuk met een uitstekend bed, alleen niet erg schoon. Dat is jammer. De lakens waar we op en onder moeten slapen echter wel. Bovendien is het maar voor 1 nacht. En de douche lekt aan alle kanten, zodat het water ook over de vloerbedekking loopt.

Dag 14 – di 6 aug: Nanjing – Oesterkwekerij, Lingering Garden, Busreis Suzhou

Voor Europeanen is het ontbijt erg pover voor zo’n hotel. Witte sneetjes brood die je kunt roosteren, gebakken eitje, jam, limonade, koffie en thee met koffiesmaak. Voor de Chinezen is er ruime keus.

De eerste ‘excursie’ is weer commercieel en is een zoetwateroesterkwekerij. Er staat een bak klaar van waaruit we een oester mogen kiezen. Vervolgens mag je gokken hoeveel parels erin zitten. Het blijken er 19 te zijn. Klein en groot en ze hebben vrijwel allemaal een plat kantje. Ze doen niet moeilijk over de parels en ik krijg er 2. Geen idee wat we er mee moeten, want Maaike houdt er niet van. Dan maar als souvenir of zo. Verder is er natuurlijk een shop en wordt er redelijk door de groep gekocht (wij slaan weer over). De koffie is er gratis en dat is wel weer top natuurlijk voor een stel Hollanders. Mr. Wu, de gids, neemt alweer afscheid en wij rijden over de snelweg naar Shanghai.

We maken echter een tussenstop met overnachting in Suzhou. Eerst een uitstekende lunch en een nieuwe gids: Tom, een echt Chinese naam. Daarna hebben we boottochtje door de kanalen (grachten) van Suzhou. Het is smoorheet. Het bootje, waar we allemaal net inpassen, is tot mijn verbazing, airconditioned. We varen aan de achterzijde van huisjes langs. Bij een stop maken we een tochtje door een straatje met allerlei winkeltjes in ‘marktstijl’. Men verkoopt noten, levende kippen, eenden, kikkers en vissen. Eveneens ingewanden en poten etc. etc. Af en toe een zielig gezicht, maar het is ’s lands wijze. Zo gaat het al honderden jaren. Het is wel authentiek en dat is wel weer leuk. Op de terugweg moeten we in het bootje blijven en mogen we niet meer op het achterdek. Wat blijkt; de ‘matroos’ probeert nog speelkaarten, petten en tijgerbalsem te verkopen. Business is business tenslotte en elke toerist is er 1.

Na het aanleggen gaan we naar een typisch Chinese tuin waarin de 4 elementen zijn verwerkt: rotsen, bloemen, architectuur en water. Het is een heel beroemde tuin en is ook erg mooi. Vanuit de verschillende hoeken kan steeds een ander jaargetijde worden gevolgd. Er zijn ook een gerestaureerd woongedeelte, diverse verblijfsgebouwen en rustplekken. Een Chinees meisje speelt op een ‘pipa’ (volgens Hans) Een pipa is een Chinees snaarinstrument. Ze wordt soms ook wel een Chinese luit genoemd. Het instrument heeft een peervormige houten klankkast. Het heeft een geschiedenis van ongeveer tweeduizend jaar in China en behoort tot de categorie van de tokkelinstrumenten. Dat is even leuk maar verveeld gauw voor een westerling. Gelukkig is er ook een plek waar airconditioning is en waar frisdrank wordt verkocht. Een verademing om even op te drogen en de lichaamstemperatuur wat te laten zakken. Het is inmiddels 40 graden buiten. Ook de Chinezen vinden het smoorheet. Het is de heetste en langste zomer sinds 160 jaar (wordt verteld). Treffen wij het even! De enkele Chinees die we treffen die ook nog Engels spreekt, snapt ook niet wat wij hier doen op dit moment terwijl we uit een koel land komen. Dat laatste valt dit jaar ook tegen, want op internet lezen we dat het in Nederland bij vlagen ook bloedheet is.

We komen aan bij het hotel……. Het lijkt in 1e instantie of we in een achterbuurt zijn aangekomen. Het hotel bestaat uit 2 delen. Wij slapen in het ene en voor internet, restaurant, receptie moeten we even een straatje oversteken naar het andere deel. Wij treffen het dat ons uitzicht erg troosteloos is. We sluiten snel de gordijnen. Gelukkig is er wel airco. Het bed lijkt in orde en ook de douche doet het. We hebben niet veel trek in uitgebreid eten, dus nemen we wat van de snacks die we nog hebben. We zijn te moe om nog veel te ondernemen. Bovendien moeten we morgenochtend 6.30 uur opstaan. We gaan nog even naar de lobby van het hotel, waar we Wi-Fi kunnen ontvangen, met daarbij een overheerlijk koud pilsje. Buiten is het nog een graad of 38. Pffffff…. We lezen, dat het in Nederland noodweer is geweest en vooral Friesland heeft veel schade en er is zelfs een dode gevallen. Wij hebben gelukkig geen alarmerende sms’jes of mails gehad, dus kunnen we er vanuit gaan dat bij ons alles goed is.

Dag 15 – wo 7 aug: Suzhou – Stadstour Yuyuantuin, De Bund, Nanjing Road, Jade Boeddhatempel, Shanghai

image012

We zijn 2 weken onderweg en over een week zijn we alweer thuis. Maar zover is het nog niet. Vandaag gaan we naar Shanghai. Nog ongeveer een dikke 200 km. Rond het middaguur gaan we volgens de verwachting aankomen. De eerste stop vandaag is een zijdefabriek hier in Suzhou. Het begint een beetje een commerciële trip te worden. We krijgen het verhaal over de prinses in wie haar kopje thee een bolletje viel en toen ze eraan trok kwam er een draadje los en dat bleek de zijde te zijn. Zijde is al sinds mensenheugenis een zeer gewild product en dat wordt hier vandaag ook gestimuleerd. Het verhaal begint met het motje dat zijn 400 eitjes legt. Na 2 weken levert dat ongeveer 400 minirupsen op die alleen moerbeiboombladeren willen eten. Zodoende produceren de rupsen na een paar weken de beste draden om hun pop te maken. Dat is 1 draad van 100 tot 1200 meter afhankelijk van het jaargetijde. De mot vreet zich na de gedaanteverandering door de cocon heen en vliegt weg. Het probleem is dan dat de draad op veel plaatsen stuk is door die rottige rups. Dus wordt de cocon, voordat de mot zich een weg naar buiten vreet, in heet water gemikt. De mot overleeft dat natuurlijk niet. Ze stampen dan met een kwast in die bak heet water (waarin een stel cocons drijven) en dan blijft de draad vanzelf aan de kwast zitten. Van 8 cocondraden wordt 1 zijdedraad geslagen en dat wordt gebruikt om te weven. Dan zijn er ook nog de automatische weefmachines van Jacquart (de uitvinder) en die worden even aangezet als wij kijken. Het voornaamste is de enorme winkel waar ze alles van zijde verkopen. Ze verkopen ook heel veel soorten dekbedden. De inhoud is dan de zijde die niet geschikt is voor andere artikelen. Ons vertrek wordt met 3 kwartier uitgesteld, zodat de kopers hun slag kunnen slaan. Wij zijn verder niet geïnteresseerd en gaan op zoek naar de koffiehoek.

Onderweg richting Shanghai blijf ik me verbazen over de bouwactiviteiten. Wolkenkrabbers/torenflats worden bij bossen uit de grond gestampt. Ze zijn niet zoals in Nederland met flats aan de voor- en aan de achterzijde. Er is maar 1 rij flats per verdieping. Dat maakt dat iedereen op een bepaalde verdieping hetzelfde uitzicht heeft. Vanaf de buitenkant maakt het dan een dergelijke hoge toren van 25 of 40 verdiepingen wel erg smal/dun lijkt.

De volgende stop is een Boeddhatempel. Ook hier weer drukte, maar niet zo erg dat we veel moeite moeten doen om iets te zien. Veel mensen bidden en steken wierookstokjes aan.

Dan door naar Shanghai waar we gaan lunchen. Erg lekker. Vanwege de enorme hitte heeft Hans de route wat aangepast. Vanmiddag hebben we de boottocht over de rivier. Dan op weg naar het hotel. Buiten is het net een oven. Helaas is het boven de 38 graden. Dit betekent dat er daarom ’s avonds geen reclamelichtshow in de stad is. Het is verboden aangezien de stroom moeten worden gespaard voor de vele airco’s die de stad nodig heeft om zijn mensen en toeristen te kunnen blijven koelen. Begrijpelijk, maar wel jammer, want dat is wel een spectaculair hoogtepunt van Shanghai. Terwijl ik dit zit te schrijven ontdekt Maaike dat we een heleboel foto’s kwijt zijn. Meer dan 900 en daar is ze goed ziek van. Heel erg jammer! Hoe het komt is niet duidelijk. We hebben een nieuwe camera en mogelijk is er dus wat mis gegaan. Morgen gaan we in klein gezelschap eerst met de metro naar de luchthaven en dan met de HSL terug met 431 km/uur. Dat doet die trein slechts 2 x per dag gedurende 2 uur en het lijkt ons wel leuk om dat een keer mee te maken. Daarna gaan we het SFC, Shanghai Financial Centre, wat op een flesopener lijkt. Het is 491 meter hoog. Wauw..!

Dag 16 – do 8 aug: Shanghai – HSL trein, Shanghai Financial Centre (de flessenopener), Nanjing Road, Theatershow ERA

We zijn behoorlijk ziek van het feit dat we zoveel foto’s kwijt zijn en Maaike heeft hierdoor vrijwel niet geslapen. Aart & Elly en Frank & Marjan (en later ook een paar andere fotografen binnen de groep) bieden gelijk hun foto’s aan die we mogen gebruiken voor de website. Aan het eind v.d. dag horen we via een medereiziger dat er heel misschien toch nog een mogelijkheid is dat ze niet definitief weg zijn. Er schijnt een handig programma te zijn dat ze weer tevoorschijn kan toveren. Afwachten dus.

We zijn vroeg bij het ontbijt. Met een paar anderen hebben we afgesproken om met een klein gezelschap eerst naar ‘De Hoge Snelheidslijn’ gaan. Het is een magneettrein die over een stuk van ruim 30 km 431 km/uur rijdt. Het kleine gezelschap blijkt toch nog 14 mensen te zijn. Barend weet sinds gisteravond hoe de metro ongeveer werkt en met behulp van een paar Engels sprekende Shanghaibewoners lukt het ons om voor 9.00 uur bij het vertrekpunt van de trein te zijn. Wegens de hitte (gisteren was de heetste dag in Shanghai sinds 140 jaar nl. 40,8 graden) rijdt de trein alleen tussen 9.00 en 9.45 uur op topsnelheid. We vertrekken klokslag 9 uur en inderdaad is het een sensatie. Zo erg zelfs, dat we bij aankomst niet eerst een koffiepauze nemen, maar op de luchthaven gelijk weer terug gaan om de ervaring opnieuw te gaan beleven. De trein rijdt na 09.45 uur ‘maar’ 310 km/uur. De koffie gaan we dan wel daarna drinken. Twee keer 431 km/uur en binnen een half uur ruim 60 km afgelegd inclusief overstappen.

De volgende attractie is een bezoek aan het Shanghai Financial Centre (de flesopener) van ca. 490 meter hoog en 100 verdiepingen. De metro brengt ons en het laatste stuk lopen we. Het is indrukwekkend naast die enorme gebouwen te lopen en we komen langs de toren die het hoogste ter wereld moet worden. De sleutelhanger heeft op toeristen gerekend. Je koopt in de kelder bij 1 van de 3 loketten een ticket. Dan volg je de aangegeven route, bekijkt een maquette en een film. Dan vertrek je vanuit de kelder met de lift naar een hoogte van 435 meter op de 94ste etage in 40 seconden. Een vloer in wisselende kleuren is het eerste wat je ziet. Vervolgens met een roltrap verder omhoog. Dan ben je op de bovenste verdieping. Maar je kunt nog hoger naar de bovenste rand. Dat gaat weer met een andere lift. En dan…………… dan is het nog spectaculairder. De vloer heeft glazen panelen waardoor je helemaal naar benden kunt kijken. En de wanden zijn ook van glas. Het is duizelingwekkend. We maken foto’s en gaan dan terug met de lift en roltrap via een restaurant, winkels en weer de lift. Fantastische ervaring rijker.

Met de metro gaan we met 10 man verder naar ‘People’s Square’ waar we de Burger King plunderen. Daar splitst de groep en gaat ieder op eigen gelegenheid verder. Wij gaan met Aart en Elly over de Nanjing Road van station west naar Oost. Daar zoeken we uit hoe de metro werkt en vervolgens gaat het helemaal goed terug naar het hotel. Dat zit op de plattegrond echter op een andere plek dan Hans verteld heeft (bij navraag blijkt dat de gids dit verkeerd aan Hans heeft doorgegeven). We douchen, rusten en om 18.15 uur vertrekken we met vrijwel iedereen naar het Shanghai Circus, ERA. In een rond koepelvormig gebouw zien we een fantastische show van acrobatiek en circus, echter zonder dieren.

Daarna nog een biertje bij het hotel.

Dag 17 – vr 9 aug: Shanghai – Stadstour, Shoppen, Binnenlandse vlucht naar Guilin

image013

Met nog 4 anderen ga ik naar het huis waar in 1921 de eerste vergadering is geweest van de communistische partij. Het zou een minuut of 20 lopen zijn maar we doen er in rap tempo maar liefst 3 kwartier over. We komen doorweekt van het zweet aan. Het huis ligt in een leuke buurt. We halen een entreekaartje wat gratis is. Maar zonder kaartje kom je er niet in. Tja……. Het begint met een hal waarin een groot doek hangt met de communistische vlag. De tentoonstelling is op de eerste verdieping. Het is wel leuk om te zien, want van veel van die mensen zijn foto’s. Ook is er een setting van gelijkende poppen op ware grote van de eerste vergadering. De originele tafel en krukken staan in de oorspronkelijke kamer die zich ergens anders bevindt. Het geheel is airconditioned zoals alle gebouwen en winkels en dat is heel erg prettig. Buiten drinken we op een terrasje een voortreffelijke cappuccino met een prima muffin. Een erg leuke buurt. Franse invloed en opzet van origine. We hebben langzaam verstand gekregen en pakken nu een taxi (of liever gezegd 2 taxi’s, want per taxi mogen maar 3 mensen mee) voor de terugweg.

In het hotel nog snel even douchen. Maaike heeft de koffers al opnieuw ingericht en verdeeld. We gaan vandaag namelijk met een binnenlandse vlucht. Nu moeten alle vloeistoffen, niet zoals in de trein in de handbagage, maar juist weer in de koffer. Zelfs een kleine hoeveelheid mag volgens de geleerden niet. De koffers zijn al weg.

Om 12 uur vertrekken we. Eerst even een lunch en vervolgens naar een tuin in de stad. Die tuin is heel groot en van een familie geweest. Ook hier natuurlijk de 4 verplichte onderwerpen voor in de tuin: gebouwen, bomen, rotsen/stenen en water. De tuin moet het hebben van doorkijkjes en zeker niet zoals Europese tuinen, in een keer worden overzien. Er moet een ontvangstgebouw zijn en allerlei kleinere gebouwen van waaruit je van een gedeelte van de tuin kunt genieten. Het volgende deel moet weer anders zijn. Ook is er een draak op de muur met een 3-tenige adelaarsklauw en een bal in zijn bek. De bal staat voor een diamant en het kwijlen wat de draak doet, doordat hij die bal in zijn bek heeft, staat voor het voedsel voor de mensen en die geven weer wat terug aan de draak. Enfin, een heel symbolische voorstelling waarin ook de 3 tenen van de adelaarspoot een rol spelen.

Daarna lopen we op eigen gelegenheid nog wat rond in het stadsdeel. We shoppen wat, drinken wat en laten ons een ontzettend oor aannaaien met een potje thee in het theehuis op het plein. Reteduur, nl 188 Yuan (ong. 21 euro) echt belachelijk. Voor diegene die nog naar een theehuis in China gaan: niet zomaar doen! Zelfs voor 4 mensen een bakje thee bestellen geldt: allereerst op de menukaart kijken!!!

Om 16.00 uur (3 uur van tevoren) vertrekken we naar het vliegveld voor de trip naar Guilin zo’n 1100 km verderop. Het is met de files ruim 1,5 uur rijden. Het vliegveld is groot en niet heel druk. De controle op datgene wat je vervoert, wordt zeer serieus uitgevoerd. Ze denken zelfs een aansteker in onze koffer te zien die er echt niet in zit. We roken al bijna 15 jaar niet meer, maar de koffer moet open. Ook is er daarna wat gedonder met de medische apparatuur voor mijn slaapapneu, die wij liever niet gescand willen hebben en zij wel. Wij winnen, nadat Maaike heel boos is geworden. We hebben in alle talen en ook in het Chinees, verklaringen van wat het is en waarvoor het dient. En we hebben tenslotte niet voor niets al die moeite met vertalingen  geregeld. Uiteindelijk komt er iemand bij die verstand heeft v.d. apparatuur. Het is dan ok en hoeft niet door de scan. Vertrek van het vliegtuig is een half uur te laat (niet door ons). Hans heeft voor vertrek naar de luchtvaartmaatschappij gebeld of er ook een maaltijd aan boord zou zijn. Nee, dat krijgen we niet, alleen een kleine snack (vermoedelijk zakje pinda’s). We hebben dus allemaal wat te eten gekocht en velen ook al het nodige genuttigd. Maar….. de Chinezen blijven je verrassen: er is toch een maaltijd. Rijst of noedels met heel weinig vlees. Wel een banaan, nootjes, broodje, cracker etc. maar geen plastic mes. Waarschijnlijk te gevaarlijk. Het zal wel tegen half 11 worden voordat we in ons hotel in Guilin zijn.

Dag 18 – za 10 aug: Guilin – Boottocht over rivier Li, Bamboevlot (raften)

We beginnen een beetje moe te worden. Gisteravond gingen we voor reizigersbegrippen te laat naar bed, maar moesten vanmorgen om 7.00 uur weer op. De tocht van vandaag is ca. een uur rijden over, pak ‘m beet 20 km, naar het vertrek van de boten voor de tocht over de Li rivier. Dit is de rivier met de uitzichten die je in bijna elk Chinees restaurant in Nederland ziet. Ook op het biljet van 20 Yuan staat een afdruk van een stuk landschap. Op de oevers staan vrij solitair staande ronde kleine bergen die erg groen zijn. Ook is er wat mist en dat maakt het allemaal nog wat mystieker.

De gids Sam, die behoorlijk prettig gestoord is (het lijkt wel een zwarte radio-/tv-dominee als hij spreekt) vertelt tussen de komische verhalen door wat we gaan doen. Dat betekent kortweg: 6 km varen (vroeger 83 km) daar doen we 5 uur over. We krijgen een lunch waar we ons niet veel van moeten voorstellen en later blijkt dat ook zo is.

De boot vaart leeg terug als wij afgestapt zijn. We zijn dan in een kleinere stad waar we even rondlopen op eigen gelegenheid. Maaike scoort een heel grote waaier voor Elly voor 65 Yuan (ca. € 8,–) en dat is echt spotgoedkoop aangezien ze eerst 480 Yuan vroegen. Wat betekent afdingen dan nog?

We verzamelen om vervolgens met 4 wagentjes een tocht langs boeren op het platteland te maken. We bezoeken er eentje en dat is wel leuk. Een zogenaamde arme boer die de toerist heeft ontdekt. De tocht wordt vervolgd en we komen hopeloos vast te zitten in het verkeer. Veel Chinezen zijn erop uit op zaterdag voor vertier en verkoeling.

Er is in onze groep een 3 deling ontstaan over het vervolg van de dag. Een deel wil terug naar het hotel, een ander deel gaat naar het vangen van vis door aalscholvers met een ring om hun nek zodat ze de vis niet doorslikken. En een deel wil gaan raften met bamboevlotten.

Wij kiezen voor het laatste samen met Sander, Mina en hun kinderen Anna en Suzanne. We zijn verdeeld over 3 vlotten. Het is zeer relaxed en niet gemotoriseerd. Wel duur. We passeren 3 mini watervallen en we zijn allerminst de enige. Met een apart busje zijn we gebracht en aan het eind van de tocht weer opgepikt. Kentucky Fried Chicken verzorgt het diner in het stadje, waar het inmiddels idioot druk en avond is geworden. Om 20.30 uur komt Sam ons weer ophalen. Hij heeft ondertussen een bus geregeld en nadat we de medereizigers hebben opgepikt die naar de visvangers zijn geweest vervolgen we onze reis terug naar het hotel. We zijn 22.30 uur weer terug. Hier nog even de koffers in orde maken, omdat we morgen met de trein gaan en er dan weer geen vloeistoffen in de koffer mogen. Pffffffffffffff

Dag 19 – zo 11 aug: Guilin – Tour authentiek dorp Daxu, Rietstengelgrot, Nachttrein naar Guangzhou (840km)

image014

Voor hen die dat willen is er vanmorgen een excursie naar een kabelbaan. Maaike slaapt liever wat uit, omdat ze aardig wat slaap tekort is gekomen. Ik ga mee met ongeveer de helft van de groep. Wanneer we na een uurtje rijden bij de kassa van de kabelbaan aankomen, blijkt er een enorme rij te staan. De gids haalt kaartjes. Wij proberen wat schaduw te vinden, omdat het om 9.30 uur al geen harden meer is in de zon. De gids, ‘mr. Sam’ komt terug met de mededeling dat de wachttijd 60-90 minuten zal zijn. Het zijn gondels en we hebben de pech dat een grote groep Chinezen ons net voor is. We hebben geen zin en tijd om te wachten te meer daar de afdaling dan ook weer zo lang zal duren. De kaarten worden weer ingeleverd en de 100 Yuan komen weer terug in de knip.

We rijden terug en stoppen even om de talloze ronde graven, die tegen de bergwand zijn geplaatst, te fotograferen. Het betreft hier graven van familie van de keizer, die nooit een officiële positie heeft kunnen behalen/ veroveren. De graven zijn voornamelijk rond omdat men vroeger dacht dat de hemel rond is en de aarde vierkant. Verder zijn ze hier gelegen omdat dit een perfect Feng Sui gebied is: bergen op de achtergrond ter bescherming en water voor geluk. De verering van de gestorven voorouders is in China heel belangrijk. Bij de begrafenis wordt een grote maaltijd geregeld voor de ‘wegbrengers’. Eten is heel belangrijk. Na 100 dagen komt men terug om het graf te controleren en weer met zijn allen te eten. Vervolgens elk jaar op 5 april (is een vaste dag en houdt verband met de maankalender) komt de familie weer naar het graf om dit te onderhouden en weer met de hele club te eten. Soms moeten wel 60 graven worden onderhouden die dag. Zeker als het een flinke familie is en er dus ook al een heel regiment is overleden. Drukke dag dus die 5 april. Zal wel veel als snipperdag worden aangevraagd denk ik. Maar goed, geen kabelbaan en geen uitzicht dus vandaag.

Terug in het hotel moeten de koffers worden ingeleverd die we pas maandagavond weer in beheer terugkrijgen. Alle vloeistoffen en handbagage met drinken en spullen voor in de trein moet moeten we sjouwen.

Na de lunch vertrekken we naar een dorpje waar de mensen het echt niet breed hebben. We moeten tenslotte als rechtgeaarde toeristische Nederlanders ook nog wat tsss…, gohhhhhh…… en ‘heb je dat wel gezien hoe ze…….’ meemaken. Nou dat was er. Een alleraardigst straatje en buurtje volop voorzien van bovengenoemde eigenschappen.

Daarna rijden we terug naar Guilin waar we ons zelf nog even een tijdje moeten vermaken. Bovendien moeten we zorgen dat we echt geen honger hebben. We worden voor het Sheraton gedumpt. Dat is in een buurtje vol met winkeltjes waarvan de eigenaren niet schromen om heel veel van hetzelfde te verkopen. Er zijn echter ook veel restaurantjes. Er is een mini-supermarkt met aangrenzend een ruimte, waar je visjes aan je voeten kan laten eten zonder dat je daarna op krukken door het leven moet. Het kost ons 25 Yuan p.p. (ca. € 3,–) en daarvoor kan je in Nederland nog niet eens 1 visje van je voeten laten smullen. We bedingen een half uur in plaats van de aangeboden 20 minuten voor deze prijs. Het wordt onze eerste ervaring met dit fenomeen en het is voor herhaling vatbaar. Een heel bijzondere gebeurtenis.

Nadat KFC de gebruikelijke Chinese maaltijd heeft vervangen, vertrekken we naar het station. Net als vorige keer, een hele partij duwen en dringen. En we moeten elkaar vasthouden om bij elkaar te kunnen blijven. Die Chinezen proberen overal tussendoor te komen en schromen niet om hun kind daarvoor te gebruiken om het er tussen te duwen. We zitten dit keer over 2 rijtuigen verdeeld. Als we zitten komt een Chinese vrouw met kind een bed in onze coupé opeisen. Het valt niet mee om haar ervan te overtuigen dat ze een verkeerd kaartje heeft gekregen van de Chinese NS. Hans moet lullen als een Kras reisleider om haar ergens anders heen te krijgen. Wij volgen op gepaste afstand de woordenwisseling in 2 elkaar niet begrijpende talen. Elly verdedigt dapper de ingang van onze coupé. Op de gang staan de vrouw, het kind, Hans en een stuk of 3 conducteurs en 2, als tolk te hulp gesnelde medereizigers het met elkaar uit te vechten. Elly en ik proberen intussen te raden wanneer het gesprek in de oplossende fase terecht zal komen. Uiteindelijk gebeurt dat ook. Wij blijven waar we zijn en de rest vertrekt naar elders. Maaike en Aart (en de rest van alle reizigers die door de gang willen) kunnen nu de coupé ook weer bereiken. We gaan de fles wijn die Hans uitdeelde, soldaat maken. Van onze buren komt ook nog 3/4 fles wijn. Zelf komen ze er met de kinderen ook nog bij, dus het wordt beregezellig met ons achten. We tappen wat moppen. En als we gezamenlijk hebben besloten dat het bedtijd is, gaan we proberen te slapen. De trein is inmiddels meer dan een uur onderweg en maakt eigenlijk wel veel lawaai. Het rijtuig lijkt verder vrij nieuw.

Dag 20 – ma 12 aug: Guagzhou – Ontbijt, Chen Family Temple, Ferry naar Hongkong

Dat slapen is niet bij iedereen een welgemeend genoegen geweest. Aart weet niet of hij geslapen heeft, Elly en ik zijn vaak wakker geworden en alleen Maaike heeft m.b.v. slaapmedicatie een redelijk goede nacht achter de rug. Enfin, er klaagt niemand in de trein, maar ik hoor ook geen enthousiasme. Pas om half 10 ’s morgens komen we aan in Guangzhou het vroegere Kanton. Eerst gaan we ontbijten. De reisorganisatie heeft op de 30e verdieping van een hotel een ontbijttafel geregeld. Het stelt 3 keer niks voor. De bediening vindt het om 11.00 uur welletjes en begint de boel op te ruimen.

Als we weer bij de bus komen zijn onze koffers ook net aangekomen en worden ook die ingeladen. We hebben tijd om een tempel te bezoeken, omdat de trein ‘slechts’ een half uur vertraging had. Vertragingen van 2 of 3 uur schijnen ook normaal te zijn en dan is er helemaal nergens meer tijd voor. De tempel is tevens een ‘Museum of Arts’ en hier laten we onze namen nog even in een glazen bolletje schilderen. Het bolletje is al voorzien van het dier wat volgens de dierenriem bij ons geboortejaar hoort. Ed is een ‘konijn’ en Maaike een ‘varken’. Maar, dit zal voor een ieder die ons kent, geen verrassing zijn.

We hebben een half uur de tijd om nog een eiland te bezoeken wat gedurende 100 jaar een Engels kolonie is geweest na de Chinees-Engelse oorlog. Er is een kwartier nodig om er te komen en dus een kwartier om er rond te rennen. Het is vandaag Chinees ‘trouwfoto-weer’ en binnen een straal van een paar honderd meter komen we wel 7 trouwlustigen tegen. Zoals ons al eerder werd verteld, gaan Chinezen eerst foto’s maken en trouwen ze op een latere datum als ze dan nog bij elkaar zijn. Zo niet, dan hebben ze altijd de foto’s nog tenslotte. We rennen echt als gekken om even een indruk te krijgen van het eiland. De gids die we vandaag mee hebben, denkt dat wij sprinters zijn of zo. We zijn allen doorweekt door deze massasprint en voor zover wij hebben gemerkt was niemand er echt blij mee. De bruidjes waren echter wel leuk om te zien.

Dan naar de terminal voor de ferry naar Hongkong. Een klein uur met de bus. Hier moet je door de immigratie ondanks het feit dat Hongkong wel China is. Een soort Status Apartus blijkbaar. Fotograferen….. streng verboden! Niet doen want je bent (volgens Hans) je dure digitale spullen, met foto’s, zonder meer kwijt. Het paspoort wordt zeer uitgebreid gecheckt en de wachtenden moeten echt achter de gele lijn blijven want 1 stap erover brengt gelijk een corrigerende beambte in beweging. Foei!

We hebben vaste plaatsen op een catamaran waar wel een paar honderd mensen op kunnen. Het is echter niet druk. We kunnen dus wat ruimer gaan zitten met al onze handbagage. De tocht zal nog ca. 2 uur duren. Dan nog met de bus naar het hotel. En dan……. een douche, want ook vandaag was het 37 graden.

Dag 21 – di 13 aug: Hongkong, Stadstour, Vliegveld

image015

Toen Hongkong gisteravond op de boot dichterbij kwam werd het leuk om even te filmen en te kijken. De ramen op het benedendek, waar wij zaten, waren echter zo vies dat zicht bijna niet mogelijk was. Boven was een kleiner dek waar het veel beter was. Hier waren de schommelingen echter heviger. Mijn anti-zeeziekte pillen had ik vergeten uit de koffer te halen en eenmaal op de wal ging het toch flink mis. Gelukkig had mijn privé-verpleegster maatregelen genomen en had zij in de bus een plastic kotstas gereed, die absoluut nodig bleek. In het hotel hadden we gelukkig snel een kamer op de 22ste verdieping. Ik ben direct gaan liggen en Maaike heeft verder alles geregeld. Tussendoor gedoucht en verder de hele nacht geslapen. Vanmorgen was de conditie zoals verwacht, weer in orde.

Het schijnt dat we vanmiddag nog even kunnen zwemmen op de 3e etage. Ik heb al even naar beneden gekeken en daar is inderdaad een buitenzwembad. Dan kunnen we nog even douchen en omkleden voor we in het vliegtuig stappen. De bagage gaat nl al om 12 uur op transport en dan moeten we ook uit de kamer zijn.

Het ontbijt is in dit, toch behoorlijk luxe hotel (we hebben tenslotte een kamer met woon- slaap- en badkamer en keuken met koelkast, 2 pits kookplaat en magnetron) eigenlijk wel uitgebreid. Desondanks weet het personeel ook hier niet wat ze moeten doen als iets van het buffet opraakt of op is.

Het weer buiten wordt snel slechter omdat er een tyfoon nadert. Bij vlagen regent het flink en de wind trekt ook behoorlijk aan. We lopen na het ontbijt een klein stukje, maar er is niet veel in de directe omgeving van het hotel. De bagage/koffers moeten om 12 uur van de kamer zijn en kunnen beneden worden opgeslagen. De reisleiding besluit dat de boottocht vanmiddag niet doorgaat vanwege het slechte weer. Wel gaan we met de bus een tochtje maken. Dat staat nou eenmaal op het programma. Eerst een berg op naar een soort uitzichtpunt met winkeltjes, maar we zien door het slechte weer geen barst. Als je buitenkomt waai je bijna uit je korte broek en ben je binnen 2 tellen zeiknat. Geen succes.

Dan rijden we naar de haven waar veel boten liggen. Heel veel zelfs vanwege de slechte weersomstandigheden. De lokale gids weet echter niet dat we niet gaan varen (terwijl overal staat vermeld dat er een tyfoon komt en dat de schepen dus binnen moeten blijven), dus deze stop was ook voor niets.

De volgende bestemming is een min of meer overdekte markt aan de zuidkust van het eiland aan de Zuid-Chinese zee. We hebben een zeer klein uur de tijd. We kopen nog een stempel (= het Chinese sterrenbeeld van het jaar waarin je geboren bent en je naam in normaal schrift) en een horloge. Dan moeten we voordat de file begint alweer terug.

Terug in het hotel blijkt dat het toegezegde zwembad (met douche) is gesloten. Ook vanwege de tyfoon. Het is een heel gekloot, want omkleden moet nu op het toilet. Enfin, uiteindelijk lukt alles wel. En dan moeten we tot 20.00 uur wachten voordat we vertrekken naar het vliegveld.

Er vindt op het vliegveld een groepsincheck plaats en dat scheelt lekker. De bagage gaat ook vlot en ook de security gaat probleemloos. Geld terug wisselen lukt ook en van de allerlaatste munten kopen we snoep. We zijn idioot vroeg, maar goed, het schijnt nodig te zijn. We hebben eindelijk ook weer internet tot onze beschikking, dus kunnen we mooi wat mail verwerken. Als het goed is gaan we zo om 00.15 uur opstijgen.

Dag 22 – wo 13 aug: Hongkong – Schiphol

Uiteindelijk gaan we met 2 uur vertraging toch de lucht in voor een lange vlucht (12,25 uur!) naar Nederland en gaan we 6 uur terug in de tijd. Sander (van Mina, Anna en Suzanne) heeft aangeboden via zijn laptop met een speciaal programma onze foto’s weer terug vinden. Als we bijna aan het eind van de vlucht wakker worden, blijkt dat het Sander is gelukt 611 van de ong. 900 verloren foto’s terug te toveren. We zijn ontzettend blij. Dit is pas een goedemorgen! Verder krijgen we te horen dat we net op tijd zijn vertrokken. Een paar uur later na ons vertrek is het vliegveld gesloten eveneens alle scholen. Zelfs de beurs van Hongkong is een dag dicht gegaan.

Tot slot

image016

We zijn weer thuis na ruim 14,5 uur in een vliegtuigstoel gezeten te hebben. Thuis ziet alles er piekfijn uit en is het gelukkig ruim 25 graden. Stel je voor dat het koud zou zijn.

 

China was indrukwekkend. Hoogtepunten vond ik Beijing met o.a. De Muur, het plein van de Hemelse Vrede en de verboden stad, Pingyao, Xi’an, Shanghai en de boottocht op de Li rivier. Van Hongkong had ik me van alles voorgesteld maar vond ik erg tegenvallen. Waarschijnlijk door dat ik ziek werd op de boot en omdat het weer heel slecht werd.

China lijkt een goed georganiseerd land, waarin de vele Chinezen gewend zijn aan hun enorme aantal. Het eten is meestal erg smakelijk. Chinezen tonen zich heel vriendelijk en verdraagzaam. Ze zijn heel geïnteresseerd in Europese langneuzen die flink boven hen uit steken. Ze gaan graag met je op de foto en zijn erg gelukkig met een zelfgemaakte foto van een onbekende westerling. Ten opzichte van het kwakkelende Europa is het een metropool van leven en bezigheden. De steden die we gezien hebben zijn erg netjes en schoon. Toiletten in hotels en openbare gelegenheden kunnen daarin tegen wel wat extra aandacht gebruiken. Een land met enorm veel dure en grote auto’s waar ons niets is opgevallen wat herinnert aan tientallen jaren van communisme. Een land wat heel groen is en wat vol met mais staat. Echter heel weinig dieren in het wild zoals vogels, koeien en schapen. Er wordt heel veel gedaan aan herbebossing en de steden zijn echt enorm wat betreft inwonersaantallen. Verder is alles ‘Made in China’ en dat is toch geen kleinigheid. Chinezen, uitvinders van het buskruit en toiletpapier, het was leuk. Bedankt voor de gastvrijheid.

En als we thuis met het vele uitzoekwerk van de foto’s bezig zijn, blijkt dat we veel, heel veel foto’s hebben gemaakt. Totaal 2523 stuks. Gelukkig zijn we niet de eerder gemelde 947 foto’s kwijt, maar ‘slechts’ 342, want Sander D. heeft gelukkig 605 terug kunnen vinden. Het totale aantal vermiste foto’s is en blijft helaas 342. Toen kwam natuurlijk het grote sorteerwerk voor Maaike. Een hele klus omdat zij met 2 camera’s heeft gewerkt. Daar bovenop komen de door Sander teruggetoverde foto’s van Sander. Die foto’s hebben echter door het toverprogramma een nieuwe nummering gekregen. En Maaike kreeg alle foto’s van Elly (totaal 1838 foto’s). Dus nog een nieuwe nummering. En als klap op de vuurpijl heeft de filmcamera van mij automatisch ook nog foto’s gemaakt met nog een nummering erbij. Al deze 4 verschillende bestanden aan foto’s moeten dus per dag worden samengevoegd en een nieuw nummer krijgen voordat ze op onze website komen te staan.

Sander nogmaals heel erg hartelijk dank voor al je hokus pokus!  En natuurlijk heel erg veel dank aan Elly G. voor al haar foto’s, die we van haar hebben gekregen om onze verloren fotodagen op te vullen. Zonder haar foto’s zou het beeldverhaal van veel dagen niet volledig zijn geweest.

En als we dan weer met onze dagelijkse werkzaamheden bezig zijn, krijgen we ineens een telefoontje van ICBC (Industrial and Commercial Bank of China (Europa) in Amsterdam. Het is de medewerker met wie we vanaf de 1e dag contact hebben gehad. Hij vertelt dat alles is geregeld en hij het geld voor ons heeft kunnen terugvorderen van Travelex/Unionpay. Het staat weer in Euro’s op mijn rekening. Klasse! Zelfs onze telefoonkosten zijn vergoed.

En verder hebben we natuurlijk de nodige souvenirs:

image017               image018

image019                image021

image020                image023

image022               image024